Blog Pozarządowy

Zapiski Czytelników o Książkach:
„Wcześniej sądziłam, że homoseksualizm dziecka jest dla rodziców w Polsce trudny do zaakceptowania, a w Żywej Bibliotece okazało się , że nie jest tak źle”.

„Kolejny raz przekonałam się, jak błędne może być postrzeganie ludzi przez pryzmat stereotypów. Cieszę się , że dzięki tego typu akcjom udaje mi się walczyć ze schematycznym szufladkowaniem ludzi”.

„Za najciekawszą uważam Trzeźwiejącą Alkoholiczkę, ponieważ potrafiła opowiedzieć zarówno swoją osobistą historię, jak i przedstawić sytuację całej grupy kobiet borykających się z problemem alkoholizmu w naszym społeczeństwie. Najwięcej nowych rzeczy dowiedziałam się od Wytatuowanego”.

Zapiski Książek po spotkaniach z Czytelnikami:
„Rozmowa działa cuda. Przekonałem się, że w Polsce są ludzie, oprócz mojej rodziny, którzy mnie rozumieją”.

„Budowałam się szczerością Czytelników i pragnieniem poznania prawdy. Poczułam się odpowiedzialna za ich losy…”.

„Cieszę się, ze mogłam się podzielić swoimi przeżyciami, wzlotami i upadkami. Dzięki spotkaniom takim jak to, nabieram pewności i wiary, że jestem KIMŚ”.

Zapiski Czytelników i Książek o Żywej Bibliotece:
„Zaskoczyło mnie wszystko. Począwszy od wystroju, organizatorów, poczęstunku i oczywiście Czytelników. Modliłem się choćby o jednego , a było dużo więcej. Organizacja na 6”.

„To niesamowite przeżycie spotkać w jednym miejscu tylu fascynujących ludzi, nie do końca rozumianych i akceptowanych przez środowisko”.

„Zdecydowanie podobał mi się klimat, duży wybór i >bogate wnętrze< Książek; kultura sama w sobie, przesympatyczni Czytelnicy, weseli Organizatorzy;). Ponadto miejsce, czyli budynek szpitala psychiatrycznego, który moim zdaniem wspaniale współgrał z przedsięwzięciem”.

„Podobało mi się miejsce; kawiarniana atmosfera; pozytywne podejście innych uczestników oraz Książek do akcji. Dobra organizacja, dobrze dobrani goście”.

„Podobało mi się właściwie wszystko: organizacja, wystrój i atmosfera >kawiarenki<, dobór Książek. Kontrowersyjnym pomysłem było zorganizowanie Żywej Biblioteki w szpitalu, odważnie jak na pierwszy raz. Myślę, że w innym miejscu frekwencja byłaby lepsza”.

„Z uwag na przyszłość: w miarę możliwości bardziej różnorodny Księgozbiór lub podwójne Egzemplarze”.

„Wszystko ogromnie mi się podobało; malutkie zastrzeżenia mam co do Książek – brakowało mi Księdza i Geja”.

notowała Magda Filipowska

Rybnik, Rydułtowy i Radlin. Nie da się tych miast porównać od tak, ponieważ skala zupełnie inna. Jedno miasto rości sobie pretensje do miana lokalnej metropolii, a obok dwa małe miasteczka górnicze.

Są jednak zagadnienia, które nie pozwalają mi spokojnie sypiać . Cztery lata temu CRIS organizował debaty kandydatów na burmistrzów i prezydentów. W Rydułtowach na debacie frekwencja była zdecydowanie wyższa niż w Rybniku. Dziwne. Potem to dopiero się podziało. Podczas rydułtowskich wyborów samorządowych nastąpiła diametralna zmiana władzy (burmistrz i jego zastępcy nie zostali nawet radnymi), a rada, która była jedna z najstarszych w województwie (tylko Gorzyce miały starszych radnych) znacząco się odmłodziła. Piszę o tym, ponieważ w zeszłym tygodniu stowarzyszenie Moje Miasto zrobiło spotkanie w sprawie kontrowersji, dotyczących firmy Zielony Śląsk. Frekwencja – 140 osób, a temat dotyczy kilkudziesięciu domostw. Jest jeszcze jeden powód- Towarzystwo Miłośników Rydułtów wygrało konkurs ze środków europejskich w którym dostanie 2,5 miliona dotacji! Rybniczanie – uczcie się.

Radlin. Liczba organizacji w przeliczeniu na liczbę mieszkańców jest wyższa niż w Rybniku. Takie organizacje jak Biuro Porad Obywatelskich czy Stowarzyszenie Kobiet Aktywnych to bardzo prężne instytucje, zajmujące się tematyką trochę niszową, ale kluczową z punktu widzenia rozwoju Polski i Europy. Mam na myśli równouprawnienie, angażowanie środowisk marginalizowanych w życie społeczne. W zeszłym roku byłem w Radlinie na Festiwalu Organizacji. Pełna sala w domu kultury, gala ważna dla całego miasta. Tylko, że tamtejsze organizacje potrafią i chcą tworzyć taką ofertę, która przyciągnie mieszkańców. Rybniczanie – uczcie się.

W Rybniku na szczęście są Boguszowice. Mam na myśli Boguszowice Osiedle. Tym, co robi Klub 17-tka – praca pedagogów ulicy, najlepsza świetlica w mieście, można się chwalić poza Rybnikiem. Narzekacie na młodzież? W Boguszowicach na głosowanie w sprawie wyboru projektów, które dostaną dofinansowanie w ramach konkursu “Dwa Bieguny” przyszło 119 osób. Szacunkowo 80% tej grupy nie miało 25 lat! Jedni w dredach, inni łysi. “Tygiel kulturowy może być tylko zdrowy”. Głosami większości, do dofinansowania wybrano Festiwal Przeciw Bezczynności i bezpłatne studio nagrań dla młodzieży. Szczegóły – http://www.2bieguny.cris.org.pl/
Rybniczanie – uczcie się od młodych z Pekinu! Rrrrrr

Piotr Masłowski

Żywa Biblioteka to miejsce stworzone do stawiania trudnych pytań i znajdowania na nie odpowiedzi. Tak jak w bibliotece, gdzie na nurtujące Cię kwestie możesz znaleźć odpowiedź w konkretnej książce. Różnica polega na tym, że w Żywej Bibliotece „czytanie” to dialog osoby społecznie dyskryminowanej, Książki, z osobą uprzedzoną w stosunku do niej, czyli Czytelnikiem.

Każdy ma szansę spotkać się i porozmawiać z tymi, którzy są nieakceptowani i stawiani poza nawias społeczeństwa ze względu na swoje poglądy, styl życia, pochodzenie czy wygląd.

Organizując I Rybnicką Żywą Bibliotekę wychodzimy z założenia, że umocowania prawne dotyczące praw człowieka (szczególnie te zawarte w Karcie Praw Człowieka) to często puste frazesy, nie znajdujące przełożenia w codziennym życiu. Chcemy zwrócić uwagę na kwestię przejawów ich łamania w naszym lokalnym wymiarze. Dlatego do „wypożyczenia” będą osoby o których my, rybniczanie, myślimy szczególnie stereotypowo (np. Gorol). W „katalogu” znajdą się również ateistka, lesbijka, były bezdomny, wegetarianka i inni. Stworzymy bezpieczną i kameralną przestrzeń do wymiany poglądów na temat praw człowieka, tak by sprowokować do krytycznego myślenia i zadawania kontrowersyjnych pytań dotyczących dyskryminacji, nieposzanowania ludzkiej godności i wykluczenia społecznego.

Idea Żywej Biblioteki narodziła się w Danii, a jej inicjatorami byli ludzie związani z organizacją Stop the Violence, którzy pierwsze tego typu spotkanie zorganizowali w ramach festiwalu w Roskilde w 2000 roku. Obecnie nad jakością projektu czuwa międzynarodowa organizacja Human Library. W Polsce Żywa Biblioteka odbyła się już w Warszawie, Krakowie, Opolu, Rudzie Śląskiej, jednak z największym rozmachem organizowana jest corocznie we Wrocławiu.

Żywa Biblioteka w Rybniku odbędzie się w sobotę 21 sierpnia w godzinach od 11.00 do 18.00 na terenie Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych przy ul. Gliwickiej. Miejsce wybrane nieprzypadkowo – łamiemy stereotypowe myślenie rybniczan na temat szpitala…

Honorowy patronat nad naszą akcją objął Przewodniczący Parlamentu Europejskiego prof. dr hab. Jerzy Buzek. Do udziału w Żywej Bibliotece zapraszamy każdego kto ukończył 15. rok życia.

Magdalena Filipowska

Wszyscy chcemy, żeby miasto w którym żyjemy było bezpieczne i  funkcjonalne, a ulice i skwery miłe dla oka . Na stopień atrakcyjności  przestrzeni miejskiej ma wpływ nie tylko „świeżutki” asfalt, czy nowy hipermarket, ale również to, czy dany fragment miasta prawdziwie tętni życiem.

Każdy rybniczanin zdążył już  pewnie zaobserwować, że od momentu otwarcia dwóch galerii handlowych: Focus Mall i Plaza, tradycyjny szlak zakupowych eskapad przeniósł się właśnie tam, a odgrywające kluczową dotychczas pod tym względem rolę ulice -  Powstańców i Sobieskiego, powoli obumierają.  Pogarszająca się z roku na rok kondycja tego miejskiego deptaka niejednego zdążyła już skutecznie odstraszyć. Ruch pieszych widocznie zmalał. Jednak warto pamiętać, że wciąż przewija się tam mnóstwo  ludzi (głównie młodzieży, w czasie roku szkolnego). Według badań CRIS – u przeprowadzonych jesienią ub. roku, w ciągu godziny przewija się tam 500 osób. Ludzie ci przemykają, nie zatrzymując się przed wystawami sklepów, nie spacerując wolnym krokiem, nie podziwiając ulicznych kamieniczek.

Rozpoczynając nasz projekt „DEPTAK reWITA!” nie chcemy osiągnąć spektakularnych sukcesów w postaci liftingu tego fragmentu miasta. Nie wymienimy  starej kanalizacji, nie położymy nowego asfaltu, nie odnowimy elewacji  sypiących się kamienic. Takiej mocy sprawczej (i chęci) niestety nie mamy. Możemy jedynie zapewnić, że rewitalizacja metodą małych kroczków rzeczywiście ma sens i może, w dłuższej perspektywie, korzystnie wpłynąć na wygląd i charakter naszego deptaka.

Poprzez uruchomienie mechanizmu konsultacji społecznych, spotkań i rozmów ze specjalistami, urzędnikami i wszystkimi zainteresowanymi, chcemy wywołać temat i otworzyć  żywą dyskusję, w której każdy głos będzie ważny.  Zależy nam, by wspólnie, po rzeczowej i bogatej merytorycznie debacie, wypracować  przyszły model funkcjonowania deptaka i mądrze dostosować go do zmieniających się potrzeb użytkowników. Nie ukrywamy, iż jednym z naszych dążeń jest również dosłowne ożywienie tego odcinka. Chcemy tego dokonać  poprzez happeningi, wystawy, koncerty… Tak, by deptak stał się miejscem „ z charakterem”.

Magdalena Filipowska

Szeroko rozumiana polityka społeczna bywa hamulcem rozwojowym kraju. Rozwój musi być zrównoważony, bo inaczej grozi dużymi napięciami społecznymi.

Użyję przykładów. W Polsce utrzymanie podopiecznego w domu dziecka jest mniej więcej o  tysiąc złotych droższe niż koszt utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Domów dziecka mamy sporo. A w całej Norwegii w domu dziecka jest mniej niż 30 wychowanków! Wymagało to przygotowania rodzin do adopcji, zorganizowania szkoleń i promocji, zmian w prawie, zlikwidowania istniejących placówek i znalezienia personelowi nowej pracy. Nie jest to łatwe, nie da się zrobić w ciągu kilku dni. W perspektywie jednak każdego miesiąca można uzyskać około 40% korzyści ze zmiany systemu. Co więcej – dziecko wychowane w rodzinie będzie lepiej przystosowane i ma o wiele większe szanse na znalezienie pracy. Gdy dorośnie, będzie płaciło podatki, a nie żyło z pomocy socjalnej państwa.

Właśnie na takie działania mają być wykorzystywane tzw. fundusze miękkie (w odróżnieniu do inwestycyjnych, nazywanych twardymi). Służą one do sfinansowania szkoleń, kampanii promocyjnych, spotkań itd.  Pieniądze na nie dostępne są w Polsce za pośrednictwem kilku programów operacyjnych, takich jak Europejska Współpraca Terytorialna czy Innowacyjna Gospodarka. Największym z nich jest Kapitał Ludzki (PO KL). Jego budżet na lata 2007-2013 wynosi 11,5 miliarda euro i jest to największy taki program w historii Unii Europejskiej. Finansuje on szkolenia dla bezrobotnych, podnoszenie kwalifikacji pracujących, zajęcia dodatkowe w szkołach, otwieranie nowych przedszkoli, zakładanie nowych firm.

W ramach PO KL znajdują się także środki na poprawę funkcjonowania polskiego sądownictwa i działania strażnicze organizacji patrzących administracji na ręce. Katalog jest bardzo bogaty. Środki w zdecydowanej większości nie wymagają wkładu własnego, a starać się o nie może każda firma, urząd i organizacja pozarządowa.

Miejmy nadzieję, że tę niebywałą okazję spożytkujemy tak, jak wymienieni wcześniej Norwegowie i Irlandczycy. Dotychczas nie przywykliśmy jeszcze do tego, żeby w wiedzy i umiejętnościach ludzi szukać czynnika, który zagwarantuje nam sukces. Czas zacząć.

Piotr Masłowski

Norwegia i Irlandia w dwudziestoleciu międzywojennym były najbiedniejszymi państwami całej Europy. Dzisiaj Norwegowie to jedno z najbogatszych społeczeństw, a poziom życia w tym kraju według badań jest najwyższy na całym świecie. Z kolei Irlandczycy w poziomie dochodów prześcignęli kilka lat temu Brytyjczyków. To mniej więcej tak, jakby Polacy stali się bogatsi od Niemców.

Bogactwo tych dwóch państw na pierwszy rzut oka ma zupełnie inne podłoże. Norwegów spotkała wygrana w totolotka w postaci odkrycia złóż ropy naftowej. Z kolei Irlandczycy przystąpili do Unii Europejskiej i stali się wzorowym beneficjentem jej funduszy.

Krajów, które przystąpiły do Unii Europejskiej jest oczywiście więcej, ale tylko niektóre równie szybko nadrobiły dystans w poziomie zamożności. Państw, które posiadają bogate złoża ropy naftowej jest jeszcze więcej, ale poziom życia w Kolumbii, czy zdecydowanej większości sułtanatów ma się nijak do jakości życia Skandynawów. Wniosek jest taki, że nie wystarczy być w posiadaniu zasobów finansowych, tylko trzeba je umiejętnie inwestować.

Obserwując tych, którym się udało, można stwierdzić, że w państwach tych skoncentrowano się tylko na kluczowych inwestycjach – takimi w Irlandii były lotniska i kolej – natomiast program budowy autostrad rozpoczęli później niż my. Nie namawiam do zaprzestania ich budowy, które z punktu widzenia interesu Polski są kluczowe. Zwracam uwagę, że korzystanie z funduszy UE jako środków remontowo-budowlanych, z których będziemy robić wszystko co się da, nie przekłada się na rozwój państwa. O tym przekonały się najboleśniej Grecja i Portugalia, które mają staż w UE podobny do Irlandii i startowały ze zbliżonego do niej poziomu.

Irlandczycy i Norwegowie postawili na człowieka – inwestycje w edukację, rynek pracy, partnerstwa międzysektorowe. Norwegowie posiadają ogromne rezerwy które służą np. do… finansowania konkursów dla polskich organizacji pozarządowych.

Piotr Masłowski

Wpis stanowi rozwinięcie tekstu, który ukazał się w “Dzienniku Zachodnim” (16 lipca 2010). Druga część wpisu ukaże się w przyszłym tygodniu.

Niemal w każdym mieście istnieją wyklęte przez Boga dzielnice i osiedla. W Rybniku mit przestępczych Boguszowic Osiedla obrósł już legendą. A to, że strach wyjść na ulicę, że chuligaństwo, wandalizm i że między blokami ochoczo pociągają z butelki. Guzik prawda!

A już na pewno nie jest tak, jak opisują to media, czy wyobrażają sobie co bardziej złaknieni opowieści z dreszczykiem mieszkańcy miasta. Tak samo zresztą jest z Nowinami, za którymi kroczy podobna łatka.

O tym, że w Boguszowicach Osiedlu drzemie dużo pozytywnej energii, można się było przekonać przy okazji konkursu „Dwa bieguny – różne krańce miasta, różni obywatele”, realizowanego przez CRIS. Nie dość, że boguszowicka młodzież była chyba najbardziej reprezentowaną grupą, która chciała coś zrobić dla swojej dzielnicy, to jeszcze głosami tamtejszych dwudziestolatków wybrano podczas głosowania najlepsze projekty konkursowe.

W dobie spadku zaangażowania obywatelskiego i absencji wyborczej młodych Polaków, w Boguszowicach Osiedlu mieliśmy do czynienia, nie bójmy się tego słowa, z prawdziwym fenomenem. Oto bowiem mogliśmy obserwować mobilizację społeczną młodych mieszkańców dzielnicy na niespotykaną wręcz skalę. Prawie setka głosujących, w zdecydowanej większości nastolatków i dwudziestolatków przybyła wybrać najlepsze osiedlowe inicjatywy, których autorami byli także ich koledzy i koleżanki.

Dzięki temu, powstało m.in. Multimedialne Centrum Integracji Młodzieży, czyli pierwsze na Śląsku bezpłatne studio nagraniowe, gdzie młodzi ludzie mogą tworzyć muzykę, a w minioną sobotę odbyła się duża muzyczna impreza, Festiwal Przeciw Bezczynności, na której zagrały czołowe gwiazdy polskiej sceny hip hopu.

I co, można…?

Mariusz Juszczyk

Lato to nie tylko sezon ogórkowy w instytucjach kultury, teatrach i galeriach. To także dobry moment do tego, by wyjść ze sztuką  na zewnątrz, docierać do przeciętnych obywateli i delikatnie ich z nią oswajać.

To się sprawdza i to działa: spektakle teatralne na powietrzu, kina letnie, uliczne performance i happeningi, nie tylko w  dużych ośrodkach tradycyjnie kojarzonych ze współczesną sztuką.  Niesłabnącą  popularnością cieszą się na przykład Letnie Ogrody Teatralne w szaro-burych Katowicach.

Coraz częściej władze również mniejszych miast  zdają sobie sprawę  z siły kultury, latami traktowanej w Polsce po macoszemu. Udowadniają, że także bez wielkiego PR, bez milionowych kampanii promocyjnych da się „zorganizować w mieście kulturę”. Niejednokrotnie są to działania oddolne, angażujące lokalne społeczności. Bywa, że jest to kwestia szczęścia, przypadku – spotkania się we właściwym miejscu właściwych ludzi – wizjonerów mających wspólny cel, którzy nie tylko rozmawiają, ale przede wszystkim działają.

Tak stało się na przykład w Bytomiu, gdzie spotkali się biznesmen i pasjonat sztuki – Johan Bros, nie bojący się nowych wyzwań architekt- Przemo Łukasik z pracowni architektonicznej Medusa Group oraz  reżyser i społeczny aktywista – Marcin Doś. Przy wsparciu Galerii Kronika i bytomskiego magistratu, za ich sprawą miasto budzi się z letargu i powoli wychodzi naprzeciw nawet najbardziej kontrowersyjnym działaniom artystycznym (patrz projekt : Alternatif Turistik). Bez wielkiej fety i dużych nazwisk , ale za to z wielką determinacją, choć  nie bez dozy ryzyka, dawkują swym mieszkańcom alternatywę przez duże A. I zaczyna się to podobać.

Jak to wygląda w Rybniku? Nie było mnie tutaj  kilkanaście lat. Wróciłam i odnoszę wrażenie, że czas się zatrzymał. Bo wciąż (z całym szacunkiem) króluje u nas Bogusław Kaczyński, Michał Bajor, Bajm i Łzy. A… i jeszcze latem lilie, dalie i mieczyki w Teatrze Ziemi Rybnickiej.

Profesor Tadeusz Sławek w świetnym eseju „Miasto i jego kultura” pisze między innymi: „Kultura nowoczesnego miasta musi sprzyjać sposobom porozumiewania się ze sobą grup i jednostek, tego, co prywatne, z tym co publiczne, tego, co rządowe, z tym co samorządowe i pozarządowe, tego, co znajome, z tym, co obce i nieznane. Oznacza to, że miasto wymaga zaangażowania osobowego, autorskiego, imiennego oraz to, że miasto jest miejscem >do zrobienia<. (…) Miasto to współistnienie budynków, ulic, szlaków komunikacyjnych, ale w coraz większym stopniu także wyobraźni grup społecznych i jednostek. Deficyt tej ostatniej sfery grozi zapaścią miasta. Miasto jest bowiem silne wyobraźnią swoich mieszkańców”. Amen.

Magdalena Filipowska

Powstała tam  największa i pierwsza współczesna loża masońska na Śląsku. Nazywa się pięknie – Tolerancja. Pochodzi stamtąd piękna Anna Dereszowska. W tym mieście poeci nie tylko bywają. Oni tam są i tam unosi się ich duch. Dlatego jest to ulubione miejsce naszego rybnickiego „szaleńca”, Roberta „Ryby” Rybickiego.

W tym mieście powstało to, co najlepsze w polskim hip-hopie, czyli spora cześć twórczości Kalibra 44 (najbardziej znany „plus i minus to jedyne co widzę…”). Do dziś dnia takiej melodyki języka jaką tworzył Magik nie powtórzył w Polsce już nikt. Tam też, wedle niektórych źródeł, Magik popełnił samobójstwo…

Zespół Pogodno to oczywiście szczecinianie, ale teksty tworzą  właśnie w mieście, o którym piszę. Uwielbiany przez koneserów teks „pani w obuwniczymi miała taki ruch, aż się jej buty rozeszły” powstał właśnie tam.

Na koniec. Urodził się tam Rafał Wojaczek, jeden z najważniejszych poetów powojennej Polski. Miało to miejsce 6 grudnia 1945 roku. W dniu świętego Mikołaja. Właśnie od tego imienia pochodzi nazwa  Mikołów. Małe, śląskie miasto z całkiem urokliwym centrum. Schowane gdzieś pod Katowicami. Warto odkryć.

Piotr Masłowski

W 2003 roku Nagroda Wielkiej Fundacji Kultury przy Ministrze Kultury. W 2004 roku nagroda Pro Publico Bono wręczana przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Stowarzyszenie Zabytkowej Kopalni Ignacy z Rybnika było wtedy dynamicznie rozwijającą się organizacją.

W tamtym okresie stworzono doskonałe podstawy do rozwoju ekonomi społecznej, o której nikt wtedy nie mówił i nic nie wiedział. Stowarzyszenie weszło w posiadanie garaży, z wynajmu których mogło opłacać pracownika. Stworzono ciekawy, odważny plan zagospodarowania majątku byłej kopalni, który mógł posłużyć jako baza do przygotowania projektów.

Później, inicjator tych działań, Andrzej Kopka został urzędnikiem i przestał być szefem stowarzyszenia. Miasto wyremontowało wieżę, zadbało o to, żeby obiekt znalazł się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego… W międzyczasie kopalnia zabroniła zjazdów na dół, a rozmowy o przyszłości z nowym szefostwem stowarzyszenia kończyły się zawsze tym samym: „nic się nie da i nic nie można”.

Zgoda – wydano kilka folderów, które także przy imprezach CRIS były pokazywane. Z tytułu1% stowarzyszenie zbiera „na waciki”, ale tu trzeba zaangażowania, żeby zbierać więcej. Kopalnia wyłączyła maszyny. Wieża, która ma służyć do zwiedzania, dostępna jest po wcześniejszym umówieniu się. Tylko w dni powszednie i tylko w godzinach pracy!

Industriada (impreza wymyślona i zorganizowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego) spowodowała, że rzesze ludzi miały okazję zobaczyć obiekt. Przy okazji zapoznać się z bałaganem na obiekcie i fatalnym stanem organizacyjnym.  Rydułtowski Konar swoimi społecznikami uratował imprezę. Czy to wystarczy, żeby obiekt pozostał na Szlaku Zabytków Techniki? Jak nie wywrzemy presji na stowarzyszeniu „opiekującym się” kopalnią, jak miasto nie ruszy tego tematu – za chwilę nie będzie co ratować. Ignacy to jeden wielki bajzel. Tak wcale być nie musi!

PS. Odbył się konkurs na nowe oblicze kopalni. Górnośląska Agencja Przekształceń Przedsiębiorstw przejęła grunty po kopalni i planuje, jak je zagospodarować.  Fajnie, bo coś się dzieje. W końcu ktoś się za to zabrał. Szkoda, że nie korzysta się z tego, co już powstało kilka lat temu. Szkoda, że musi się to opierać na ludziach z  zewnątrz!

Piotr Masłowski